Termini te mjeku, orari i punës, treni: në Gjermani përpikëria është e shenjtë, prandaj duhet ta kuptosh orën saktë. Kujdes me kurthin më të madh: ‘halb neun’ nuk është 9:30, por 8:30!
Në këtë mësim mëson
- Të pyesësh dhe të thuash orën, zyrtarisht dhe në bisedë
- Të thuash ditët, muajt dhe stinët
- Të përdorësh saktë am, im dhe um
Fjalori: fjalët kryesore të mësimit
| Gjermanisht | Shumësi | Shqip |
|---|---|---|
| der Montag | – | e hënë |
| der Dienstag | – | e martë |
| der Mittwoch | – | e mërkurë |
| der Donnerstag | – | e enjte |
| der Freitag | – | e premte |
| der Samstag | – | e shtunë |
| der Sonntag | – | e diel |
| das Wochenende | die Wochenenden | fundjavë |
| die Uhr | die Uhren | orë (sahat); ora (në kohë) |
| die Stunde | die Stunden | orë (60 minuta) |
| die Minute | die Minuten | minutë |
| der Morgen | – | mëngjes |
| der Mittag | – | mesditë |
| der Nachmittag | – | pasdite |
| der Abend | – | mbrëmje |
| die Nacht | die Nächte | natë |
| der Frühling | – | pranverë |
| der Sommer | – | verë |
| der Herbst | – | vjeshtë |
| der Winter | – | dimër |
| heute / morgen / gestern | – | sot / nesër / dje |
Muajt
Të gjithë muajt janë mashkullorë (der): Januar, Februar, März, April, Mai, Juni, Juli, August, September, Oktober, November, Dezember. Për të mos i ngatërruar Juni dhe Juli në telefon, gjermanët thonë shpesh ‘Juno’ dhe ‘Julei’.
Sa është ora?
Pyetja: Wie spät ist es? ose Wie viel Uhr ist es? Ora zyrtare (në radio, tren, termin) thuhet me 24 orë: 14:30 = vierzehn Uhr dreißig. Në bisedë përdoret ora 12-orëshe me këto fjalë:
| Ora | Në bisedë | Zyrtarisht |
|---|---|---|
| 8:00 | acht (Uhr) | acht Uhr |
| 8:05 | fünf nach acht | acht Uhr fünf |
| 8:15 | Viertel nach acht | acht Uhr fünfzehn |
| 8:25 | fünf vor halb neun | acht Uhr fünfundzwanzig |
| 8:30 | halb neun | acht Uhr dreißig |
| 8:35 | fünf nach halb neun | acht Uhr fünfunddreißig |
| 8:45 | Viertel vor neun | acht Uhr fünfundvierzig |
| 8:55 | fünf vor neun | acht Uhr fünfundfünfzig |
| 20:30 | halb neun (abends) | zwanzig Uhr dreißig |
am, im, um
am + ditët dhe pjesët e ditës: am Montag, am Wochenende, am Abend (por: in der Nacht).
im + muajt dhe stinët: im Januar, im Sommer.
um + ora e saktë: um 8 Uhr, um halb zehn.
- Der Kurs beginnt am Montag um 9 Uhr.
Kursi fillon të hënën në orën 9. - Im August habe ich Urlaub.
Në gusht kam pushime. - Am Abend sehe ich fern.
Në mbrëmje shikoj televizor.
Dialog: Termin te dentisti
Praxis: Zahnarztpraxis Dr. Keller, guten Tag.
Klinika dentare Dr. Keller, mirëdita.
Fatmir: Guten Tag, ich brauche einen Termin, bitte.
Mirëdita, më duhet një termin, ju lutem.
Praxis: Geht es am Donnerstag um Viertel nach zehn?
A ju përshtatet e enjtja në 10 e një çerek?
Fatmir: Am Donnerstag arbeite ich leider. Geht es auch am Freitag?
Të enjten fatkeqësisht punoj. A bëhet edhe të premten?
Praxis: Ja, am Freitag um halb fünf.
Po, të premten në katër e gjysmë (16:30).
Fatmir: Perfekt, danke! Bis Freitag.
Shumë mirë, faleminderit! Deri të premten.
Këshilla dhe gabime të shpeshta
- ‘halb’ tregon gjysmën DERI te ora tjetër: halb neun = 8:30, halb drei = 2:30. Ky është gabimi më i shpeshtë i shqiptarëve, dhe mund të të kushtojë një termin!
- Ditët e javës me -s në fund do të thonë ‘çdo’: montags = çdo të hënë, sonntags = çdo të diel.
- ‘morgen’ = nesër, ‘der Morgen’ = mëngjesi. ‘morgen früh’ = nesër në mëngjes.
Ushtrime me zgjidhje
Mendo përgjigjen, pastaj kliko për të parë zgjidhjen.
- Si thuhet ora 8:30 në bisedë?
Shiko zgjidhjen
halb neun. halb neun = gjysma drejt nëntës = 8:30.
- Si thuhet ‘e hënë’ në gjermanisht?
Shiko zgjidhjen
Montag. der Montag.
- Plotëso: ___ Montag (të hënën)
Shiko zgjidhjen
am. Ditët → am.
- Plotëso: ___ Juli (në korrik)
Shiko zgjidhjen
im. Muajt → im.
- Plotëso: ___ 9 Uhr (në orën 9)
Shiko zgjidhjen
um. Ora e saktë → um.
- Si pyet ‘sa është ora?’ në gjermanisht?
Shiko zgjidhjen
Wie spät ist es. Wie spät ist es? / Wie viel Uhr ist es?
- Si thuhet ora 7:15 në bisedë?
Shiko zgjidhjen
Viertel nach sieben. 15 minuta pas = Viertel nach.
Praktiko live në chat
Hyr në Chat Shqip dhe shkruaj !ushtrim a1-9. GjermanBot të bën pyetje nga ky mësim dhe të jep pikë për çdo përgjigje të saktë. Provo edhe !artikull për lojën der/die/das, dhe !fjalor a1-9 për fjalorin.
Pyetje të shpeshta
Çfarë do të thotë halb neun?
halb neun do të thotë 8:30, jo 9:30. Në gjermanisht gjysma llogaritet drejt orës që vjen.
Si thuhen ditët e javës në gjermanisht?
Montag, Dienstag, Mittwoch, Donnerstag, Freitag, Samstag, Sonntag. Të gjitha janë mashkullore (der).
Kur përdoret am, im dhe um?
am për ditët (am Montag), im për muajt dhe stinët (im Mai, im Winter), um për orën (um 10 Uhr).
