Në një qytet të ri do të pyesësh shpesh për rrugën. Në këtë mësim mëson emrat e vendeve kryesore në qytet, si të pyesësh dhe të kuptosh drejtimet, dhe si të thuash me çfarë mjeti udhëton.
Në këtë mësim mëson
- Të emërtosh vendet kryesore në qytet
- Të pyesësh për rrugën dhe të kuptosh përgjigjen
- Të përdorësh mit + dativ dhe zum/zur
Fjalori: fjalët kryesore të mësimit
| Gjermanisht | Shumësi | Shqip |
|---|---|---|
| der Bahnhof | die Bahnhöfe | stacion treni |
| die Haltestelle | die Haltestellen | stacion (autobusi, tramvaji) |
| der Bus | die Busse | autobus |
| die U-Bahn | die U-Bahnen | metro |
| die S-Bahn | die S-Bahnen | tren periferik |
| die Straßenbahn | die Straßenbahnen | tramvaj |
| der Zug | die Züge | tren |
| das Fahrrad | die Fahrräder | biçikletë |
| die Fahrkarte | die Fahrkarten | biletë |
| die Apotheke | die Apotheken | farmaci |
| die Bank | die Banken | bankë |
| die Post | – | posta |
| das Krankenhaus | die Krankenhäuser | spital |
| der Supermarkt | die Supermärkte | supermarket |
| das Rathaus | die Rathäuser | bashkia |
| die Kreuzung | die Kreuzungen | kryqëzim |
| die Ampel | die Ampeln | semafor |
| links | – | majtas |
| rechts | – | djathtas |
| geradeaus | – | drejt |
| weit / nah | – | larg / afër |
| zu Fuß | – | në këmbë |
mit + dativ: me çfarë udhëton?
Parafjala ‘mit’ kërkon gjithmonë dativ: mit dem Bus, mit dem Zug, mit dem Auto, mit dem Fahrrad, mit der U-Bahn, mit der Straßenbahn. Por: zu Fuß (në këmbë).
- Ich fahre mit dem Bus zur Arbeit.
Shkoj me autobus në punë. - Sie fährt mit der S-Bahn nach Hause.
Ajo shkon me trenin periferik në shtëpi. - Wir gehen zu Fuß.
Shkojmë në këmbë.
zu + dativ: zum dhe zur
Për drejtimin drejt një vendi ose personi përdoret shpesh ‘zu’ + dativ: zu dem = zum (mashkullore dhe asnjanëse), zu der = zur (femërore).
| Emri | Drejtimi |
|---|---|
| der Bahnhof | zum Bahnhof |
| das Rathaus | zum Rathaus |
| die Post | zur Post |
| die Apotheke | zur Apotheke |
| der Arzt | zum Arzt |
| die Arbeit | zur Arbeit |
Si pyet dhe si kupton rrugën
| Gjermanisht | Shqip |
|---|---|
| Entschuldigung, wie komme ich zum Bahnhof? | Më falni, si mund të shkoj te stacioni i trenit? |
| Wo ist die nächste Haltestelle? | Ku është stacioni më i afërt? |
| Ist das weit? | A është larg? |
| Gehen Sie geradeaus. | Ecni drejt. |
| Biegen Sie an der Ampel links ab. | Te semafori kthehuni majtas. |
| Nehmen Sie die zweite Straße rechts. | Merrni rrugën e dytë djathtas. |
| Das ist ungefähr fünf Minuten zu Fuß. | Janë rreth pesë minuta në këmbë. |
| Nehmen Sie die Linie 3 bis zum Marktplatz. | Merrni linjën 3 deri te sheshi i tregut. |
Dialog: Në rrugë
Egzon: Entschuldigung, wie komme ich zum Rathaus?
Më falni, si mund të shkoj te bashkia?
Passantin: Zu Fuß oder mit dem Bus?
Në këmbë apo me autobus?
Egzon: Zu Fuß. Ist das weit?
Në këmbë. A është larg?
Passantin: Nein, nur zehn Minuten. Gehen Sie hier geradeaus bis zur Ampel. Dann links und die zweite Straße rechts.
Jo, vetëm dhjetë minuta. Ecni drejt deri te semafori. Pastaj majtas dhe rruga e dytë djathtas.
Egzon: Also geradeaus, an der Ampel links, dann die zweite rechts?
Pra drejt, te semafori majtas, pastaj e dyta djathtas?
Passantin: Genau!
Saktë!
Egzon: Vielen Dank!
Shumë faleminderit!
Këshilla dhe gabime të shpeshta
- Përsërite drejtimin me zë, si Egzoni në dialog. Kështu tjetri të korrigjon nëse ke kuptuar gabim.
- Në shumë qytete biletat duhen vulosur (entwerten) para udhëtimit. Kontrolli pa biletë të vlefshme kushton gjobë.
- ‘fahren’ përdoret për udhëtimin me mjet, ‘gehen’ për ecjen në këmbë: Ich fahre mit dem Auto, por Ich gehe zu Fuß.
Ushtrime me zgjidhje
Mendo përgjigjen, pastaj kliko për të parë zgjidhjen.
- Plotëso: Ich fahre ___ dem Bus.
Shiko zgjidhjen
mit. Mjeti i transportit → mit + dativ.
- Plotëso: Wie komme ich ___ Bahnhof? (zu + dem)
Shiko zgjidhjen
zum. zu + dem = zum.
- Plotëso: Ich gehe ___ Post. (zu + der)
Shiko zgjidhjen
zur. zu + der = zur.
- Si thuhet ‘drejt’ në gjermanisht?
Shiko zgjidhjen
geradeaus. geradeaus.
- Si thuhet ‘majtas’ në gjermanisht?
Shiko zgjidhjen
links. links = majtas, rechts = djathtas.
- Si thuhet ‘stacioni i trenit’ (me artikull)?
Shiko zgjidhjen
der Bahnhof. der Bahnhof.
- Plotëso: Ich fahre mit ___ U-Bahn.
Shiko zgjidhjen
der. die U-Bahn → Dativ: der.
Praktiko live në chat
Hyr në Chat Shqip dhe shkruaj !ushtrim a1-18. GjermanBot të bën pyetje nga ky mësim dhe të jep pikë për çdo përgjigje të saktë. Provo edhe !artikull për lojën der/die/das, dhe !fjalor a1-18 për fjalorin.
Pyetje të shpeshta
Si pyet për rrugën në gjermanisht?
Entschuldigung, wie komme ich zum/zur …? Për shembull: Wie komme ich zum Bahnhof?
Pse thuhet ‘mit dem Bus’?
Sepse parafjala ‘mit’ kërkon gjithmonë dativ, dhe der Bus në dativ bëhet dem Bus.
Cili është dallimi mes zum dhe zur?
zum = zu dem (për emra mashkullorë dhe asnjanës), zur = zu der (për emra femërorë).
