Disa nga foljet më të përdorura gjermane ndryshojnë zanoren në të tashmen, por vetëm te ‘du’ dhe te ‘er/sie/es’. Mbaresat mbeten po ato që mësove në mësimin 6. Në këtë mësim i grupojmë sipas llojit të ndryshimit, që t’i mësosh shpejt.
Në këtë mësim mëson
- Të njohësh tri grupet e ndryshimit: a → ä, e → i, e → ie
- Të zgjedhosh saktë foljet më të shpeshta: fahren, essen, sprechen, lesen, nehmen
- Të zgjedhosh wissen dhe werden
Fjalori: fjalët kryesore të mësimit
| Gjermanisht | Shqip |
|---|---|
| fahren | udhëtoj (me mjet), ngas |
| schlafen | fle |
| tragen | mbaj; vesh |
| waschen | laj |
| laufen | vrapoj; eci |
| essen | ha |
| sprechen | flas |
| helfen | ndihmoj |
| geben | jap |
| nehmen | marr |
| treffen | takoj |
| vergessen | harroj |
| lesen | lexoj |
| sehen | shoh |
| empfehlen | rekomandoj |
| wissen | di |
| werden | bëhem |
Tri grupet
Ndryshimi ndodh VETËM te du dhe er/sie/es. Te ich, wir, ihr, sie folja mbetet e rregullt.
| Ndryshimi | Paskajorja | du | er / sie / es |
|---|---|---|---|
| a → ä | fahren | fährst | fährt |
| a → ä | schlafen | schläfst | schläft |
| a → ä | waschen | wäschst | wäscht |
| au → äu | laufen | läufst | läuft |
| e → i | essen | isst | isst |
| e → i | sprechen | sprichst | spricht |
| e → i | helfen | hilfst | hilft |
| e → i | geben | gibst | gibt |
| e → i | nehmen | nimmst | nimmt |
| e → i | treffen | triffst | trifft |
| e → ie | lesen | liest | liest |
| e → ie | sehen | siehst | sieht |
| e → ie | empfehlen | empfiehlst | empfiehlt |
Shembull i plotë: fahren dhe sprechen
| Veta | fahren | sprechen |
|---|---|---|
| ich | fahre | spreche |
| du | fährst | sprichst |
| er / sie / es | fährt | spricht |
| wir | fahren | sprechen |
| ihr | fahrt | sprecht |
| sie / Sie | fahren | sprechen |
- Er fährt jeden Tag mit dem Bus.
Ai udhëton çdo ditë me autobus. - Sprichst du Deutsch?
A flet gjermanisht? - Sie liest ein Buch.
Ajo lexon një libër. - Was nimmst du?
Çfarë merr ti?
wissen dhe werden
‘wissen’ = di një fakt (Ich weiß es nicht = nuk e di). ‘kennen’ = njoh një person ose vend (Ich kenne Berlin). Mos i ngatërro!
| Veta | wissen (di) | werden (bëhem) |
|---|---|---|
| ich | weiß | werde |
| du | weißt | wirst |
| er / sie / es | weiß | wird |
| wir | wissen | werden |
| ihr | wisst | werdet |
| sie / Sie | wissen | werden |
Dialog: Në tren
Nora: Fährst du auch nach Frankfurt?
Edhe ti po shkon në Frankfurt?
Luan: Ja, ich treffe dort meinen Bruder. Er arbeitet am Flughafen.
Po, atje takoj vëllanë tim. Ai punon në aeroport.
Nora: Sprichst du gut Deutsch?
A flet mirë gjermanisht?
Luan: Es geht. Ich lese jeden Tag Zeitung und sehe deutsche Filme.
Pak a shumë. Lexoj gazetë çdo ditë dhe shikoj filma gjermanë.
Nora: Weißt du, wann wir ankommen?
A e di kur mbërrijmë?
Luan: Um halb drei, glaube ich.
Në dy e gjysmë, besoj.
Këshilla dhe gabime të shpeshta
- ‘ihr’ nuk ndryshon kurrë zanoren: ihr fahrt, ihr esst, ihr lest. Ky është një kurth i shpeshtë.
- Te ‘essen’: du isst dhe er isst janë njësoj. Te ‘nehmen’ ndryshon edhe bashkëtingëllorja: du nimmst, er nimmt.
- Në fjalor, foljet e parregullta shënohen kështu: fahren (fährt). Mësoje gjithmonë formën e vetës së tretë.
Ushtrime me zgjidhje
Mendo përgjigjen, pastaj kliko për të parë zgjidhjen.
- Plotëso: Du ___ (fahren) nach Berlin.
Shiko zgjidhjen
fährst. a → ä: du fährst.
- Plotëso: Er ___ (essen) Pizza.
Shiko zgjidhjen
isst. e → i: er isst.
- Plotëso: Sie (ajo) ___ (sprechen) Deutsch.
Shiko zgjidhjen
spricht. e → i: sie spricht.
- Plotëso: Du ___ (lesen) ein Buch.
Shiko zgjidhjen
liest. e → ie: du liest.
- Plotëso: Er ___ (nehmen) den Bus.
Shiko zgjidhjen
nimmt. er nimmt.
- Plotëso: Ich ___ (wissen) es nicht.
Shiko zgjidhjen
weiß. ich weiß.
- Plotëso: Ihr ___ (fahren) morgen.
Shiko zgjidhjen
fahrt. Te ihr nuk ka ndryshim zanoreje: ihr fahrt.
Praktiko live në chat
Hyr në Chat Shqip dhe shkruaj !ushtrim a1-12. GjermanBot të bën pyetje nga ky mësim dhe të jep pikë për çdo përgjigje të saktë. Provo edhe !artikull për lojën der/die/das, dhe !fjalor a1-12 për fjalorin.
Pyetje të shpeshta
Cilat folje gjermane ndryshojnë zanoren në të tashmen?
Shumë folje të forta, si fahren (fährt), schlafen (schläft), essen (isst), sprechen (spricht), nehmen (nimmt), lesen (liest), sehen (sieht). Ndryshimi ndodh vetëm te du dhe er/sie/es.
Cili është dallimi mes wissen dhe kennen?
wissen = di një fakt ose informacion. kennen = njoh një person, vend ose gjë.
Si zgjedhohet nehmen?
ich nehme, du nimmst, er nimmt, wir nehmen, ihr nehmt, sie nehmen.
