Në shqip mohojmë me ‘nuk’ ose ‘s’. Gjermanishtja ka dy fjalë: ‘kein’ për emrat dhe ‘nicht’ për pothuajse gjithçka tjetër. Rregulli është logjik dhe, pasi ta kuptosh, nuk do të gabosh më.
Në këtë mësim mëson
- Të zgjedhësh mes nicht dhe kein
- Të lakosh kein si ein (kein, keine, keinen)
- Të vendosësh nicht në vendin e duhur në fjali
Fjalori: fjalët kryesore të mësimit
| Gjermanisht | Shumësi | Shqip |
|---|---|---|
| nicht | – | nuk, s’ (mohon foljen, mbiemrin, ndajfoljen) |
| kein / keine | – | asnjë, s’ka (mohon emrin) |
| nichts | – | asgjë |
| nie | – | kurrë |
| niemand | – | askush |
| noch nicht | – | ende jo |
| nicht mehr | – | jo më |
| kein … mehr | – | s’ka më … |
| das Geld | – | para |
| die Zeit | – | kohë |
| die Ahnung | – | ide (Keine Ahnung! = S’e kam idenë!) |
| das Problem | die Probleme | problem |
| der Alkohol | – | alkool |
| teuer | – | i shtrenjtë |
| billig | – | i lirë |
| verstehen | – | kuptoj |
| rauchen | – | pi duhan |
kein: kur mohon një emër
Përdor ‘kein’ kur emri është me ‘ein/eine’ ose pa artikull. ‘kein’ merr të njëjtat mbaresa si ‘ein’, dhe në shumës merr ‘keine’.
| Pohore | Mohore |
|---|---|
| Ich habe ein Auto. | Ich habe kein Auto. |
| Das ist eine gute Idee. | Das ist keine gute Idee. |
| Ich habe einen Bruder. | Ich habe keinen Bruder. |
| Ich trinke Kaffee. | Ich trinke keinen Kaffee. |
| Ich habe Zeit. | Ich habe keine Zeit. |
| Wir haben Kinder. | Wir haben keine Kinder. |
nicht: për gjithçka tjetër
Përdor ‘nicht’ për të mohuar foljen, mbiemrin, ndajfoljen, emrat me artikull të shquar (der/die/das) dhe emrat me përemër pronor (mein, dein…).
- Ich komme heute nicht.
Sot nuk vij. - Das ist nicht teuer.
Kjo nuk është e shtrenjtë. - Ich verstehe das nicht.
Nuk e kuptoj këtë. - Das ist nicht mein Handy.
Ky nuk është celulari im. - Der Bus kommt nicht pünktlich.
Autobusi nuk vjen në kohë.
Ku vendoset nicht?
1) Kur mohon të gjithë fjalinë, ‘nicht’ shkon në fund, ose para pjesës së dytë të foljes: Ich arbeite heute nicht. / Ich kann heute nicht kommen.
2) Para mbiemrit ose ndajfoljes që mohon: Das Essen ist nicht gut.
3) Para parafjalës së vendit ose drejtimit: Ich wohne nicht in Berlin. Ich fahre nicht nach Hause.
4) Kur do të mohosh vetëm një pjesë, ‘nicht’ shkon para saj, shpesh me ‘sondern’ (por): Ich komme nicht heute, sondern morgen.
Dialog: Pas punës
Kevin: Kommst du mit ins Kino?
Vjen me mua në kinema?
Elira: Heute nicht. Ich habe keine Zeit und kein Geld.
Sot jo. S’kam kohë dhe s’kam para.
Kevin: Das Kino ist nicht teuer. Heute kostet es nur fünf Euro.
Kinemaja nuk është e shtrenjtë. Sot kushton vetëm pesë euro.
Elira: Wirklich? Welcher Film läuft denn?
Vërtet? Po cili film shfaqet?
Kevin: Keine Ahnung! Aber wir haben noch keine Pläne für heute, oder?
S’e kam idenë! Por ende s’kemi plane për sot, apo jo?
Elira: Na gut, ich komme mit.
Mirë pra, vij edhe unë.
Këshilla dhe gabime të shpeshta
- Testi i shpejtë: nëse në fjalinë pohore do të kishte ‘ein/eine’ ose asnjë artikull, mohimi bëhet me ‘kein’. Në çdo rast tjetër, me ‘nicht’.
- ‘Keine Ahnung!’ (s’e kam idenë) dhe ‘Kein Problem!’ (asnjë problem) janë ndër shprehjet më të përdorura të gjermanishtes së përditshme.
- Mos thuaj ‘nicht ein’. ‘Ich habe nicht ein Auto’ është gabim; e sakta është ‘Ich habe kein Auto’.
Ushtrime me zgjidhje
Mendo përgjigjen, pastaj kliko për të parë zgjidhjen.
- Plotëso: Ich habe ___ Zeit.
Shiko zgjidhjen
keine. die Zeit, pa artikull → keine.
- Plotëso: Ich verstehe das ___.
Shiko zgjidhjen
nicht. Mohohet folja → nicht.
- Plotëso: Das ist ___ teuer.
Shiko zgjidhjen
nicht. Mohohet mbiemri → nicht.
- Plotëso: Er hat ___ Bruder.
Shiko zgjidhjen
keinen. einen Bruder → keinen Bruder.
- Plotëso: Wir haben ___ Kinder.
Shiko zgjidhjen
keine. Shumës → keine.
- Plotëso: Das ist ___ mein Handy.
Shiko zgjidhjen
nicht. Me përemër pronor → nicht.
- Plotëso: Ich trinke ___ Alkohol.
Shiko zgjidhjen
keinen. der Alkohol, pa artikull → keinen.
Praktiko live në chat
Hyr në Chat Shqip dhe shkruaj !ushtrim a1-13. GjermanBot të bën pyetje nga ky mësim dhe të jep pikë për çdo përgjigje të saktë. Provo edhe !artikull për lojën der/die/das, dhe !fjalor a1-13 për fjalorin.
Pyetje të shpeshta
Kur përdoret kein dhe kur nicht?
‘kein’ mohon emrat me ein/eine ose pa artikull (Ich habe kein Auto). ‘nicht’ mohon foljet, mbiemrat, ndajfoljet dhe emrat me der/die/das ose me përemër pronor.
Ku vendoset nicht në fjalinë gjermane?
Kur mohon të gjithë fjalinë, zakonisht në fund. Përndryshe para fjalës që mohon: para mbiemrit, ndajfoljes ose parafjalës.
Si thuhet ‘nuk e di’ në gjermanisht?
Ich weiß es nicht. Ose në bisedë: Keine Ahnung!
