Në Gjermani, përshëndetja e duhur hap shumë dyer, te fqinji, në punë apo në zyrë. Në këtë mësim mëson si të përshëndetesh në çdo orë të ditës, si të thuash emrin, nga vjen dhe ku banon, dhe mbi të gjitha kur të flasësh me ‘du’ (ti) dhe kur me ‘Sie’ (ju).
Në këtë mësim mëson
- Të përshëndetesh dhe të përshëndetesh për t’u ndarë, formalisht dhe joformalisht
- Të prezantohesh: emri, prejardhja, vendbanimi, gjuhët
- Të dallosh kur përdoret du dhe kur Sie
Fjalori: fjalët kryesore të mësimit
| Gjermanisht | Shumësi | Shqip |
|---|---|---|
| Hallo! | – | Përshëndetje! (joformale) |
| Guten Morgen! | – | Mirëmëngjes! |
| Guten Tag! | – | Mirëdita! |
| Guten Abend! | – | Mirëmbrëma! |
| Gute Nacht! | – | Natën e mirë! |
| Tschüss! | – | Mirupafshim! (joformale) |
| Auf Wiedersehen! | – | Mirupafshim! (formale) |
| Bis morgen! | – | Shihemi nesër! |
| Wie geht’s? | – | Si je? |
| Wie geht es Ihnen? | – | Si jeni? (formale) |
| Gut, danke. Und dir? | – | Mirë, faleminderit. Po ti? |
| Ich heiße … | – | Unë quhem … |
| Mein Name ist … | – | Emri im është … |
| Ich komme aus … | – | Unë vij nga … |
| Ich wohne in … | – | Unë banoj në … |
| Ich spreche … | – | Unë flas … |
| Freut mich! | – | Gëzohem (që u njohëm)! |
| Entschuldigung! | – | Më falni! |
| der Herr | die Herren | zotëri |
| die Frau | die Frauen | zonjë; grua |
| Albanien | – | Shqipëri |
| der Kosovo | – | Kosovë |
| Nordmazedonien | – | Maqedoni e Veriut |
| Deutschland | – | Gjermani |
| Österreich | – | Austri |
| die Schweiz | – | Zvicër |
| Albanisch | – | shqip (gjuha) |
| Deutsch | – | gjermanisht |
du apo Sie?
Gjermanishtja dallon qartë mes ‘du’ (ti) dhe ‘Sie’ (ju, formale). Me ‘du’ flet me familjen, miqtë, fëmijët, kolegët e afërt dhe të rinjtë mes tyre. Me ‘Sie’ flet me të panjohurit, në zyra (Jobcenter, Ausländerbehörde), te mjeku, me shefin dhe me mësuesit. ‘Sie’ shkruhet gjithmonë me S të madhe dhe folja merr formën e shumësit.
Rregull praktik: fillo gjithmonë me ‘Sie’. Nëse tjetri të thotë ‘Wir können uns duzen’ (mund t’i themi njëri-tjetrit ti), kalo te ‘du’.
| Joformale (du) | Formale (Sie) | |
|---|---|---|
| Si quhesh? | Wie heißt du? | Wie heißen Sie? |
| Nga vjen? | Woher kommst du? | Woher kommen Sie? |
| Ku banon? | Wo wohnst du? | Wo wohnen Sie? |
| Si je? | Wie geht’s dir? | Wie geht es Ihnen? |
| Mirupafshim | Tschüss! | Auf Wiedersehen! |
Vendet me artikull
Shumica e shteteve nuk kanë artikull: Ich komme aus Albanien, aus Deutschland, aus Österreich. Disa e kanë, dhe atëherë artikulli ndryshon pas ‘aus’: die Schweiz → aus der Schweiz, die Türkei → aus der Türkei, der Kosovo → aus dem Kosovo.
- Ich komme aus Albanien.
Unë vij nga Shqipëria. - Ich komme aus dem Kosovo.
Unë vij nga Kosova. - Ich wohne in der Schweiz.
Unë banoj në Zvicër.
Dialog: Në kursin e gjermanishtes
Lehrerin: Guten Morgen! Ich heiße Anna Schmidt. Wie heißen Sie?
Mirëmëngjes! Unë quhem Anna Schmidt. Si quheni ju?
Drita: Guten Morgen! Mein Name ist Drita Berisha.
Mirëmëngjes! Emri im është Drita Berisha.
Lehrerin: Woher kommen Sie, Frau Berisha?
Nga vini, zonja Berisha?
Drita: Ich komme aus dem Kosovo, aus Prizren.
Unë vij nga Kosova, nga Prizreni.
Lehrerin: Und wo wohnen Sie?
Dhe ku banoni?
Drita: Ich wohne jetzt in Stuttgart. Ich spreche Albanisch, Englisch und ein bisschen Deutsch.
Tani banoj në Shtutgart. Flas shqip, anglisht dhe pak gjermanisht.
Lehrerin: Sehr gut! Freut mich.
Shumë mirë! Gëzohem.
Drita: Freut mich auch!
Gëzohem edhe unë!
Këshilla dhe gabime të shpeshta
- Në Jugun e Gjermanisë dhe në Austri do të dëgjosh shpesh ‘Grüß Gott’ (mirëdita) dhe ‘Servus’ (tungjatjeta). Në Zvicër dëgjon ‘Grüezi’.
- Kur hyn në një dyqan ose në dhomën e pritjes te mjeku, zakonisht thuhet ‘Guten Tag’ ose ‘Hallo’. Kur del, ‘Tschüss’ ose ‘Auf Wiedersehen’. Heshtja duket e pasjellshme.
- ‘Wie geht’s?’ është pyetje e vërtetë mes miqsh, por nuk pret përgjigje të gjatë. ‘Gut, danke. Und dir?’ mjafton.
Ushtrime me zgjidhje
Mendo përgjigjen, pastaj kliko për të parë zgjidhjen.
- Si thuhet ‘mirëmëngjes’ në gjermanisht?
Shiko zgjidhjen
Guten Morgen. Guten Morgen = mirëmëngjes.
- Plotëso: Ich ___ Arben. (quhem)
Shiko zgjidhjen
heiße. Ich heiße = unë quhem.
- Plotëso: Ich komme ___ Albanien.
Shiko zgjidhjen
aus. ‘aus’ = nga (prejardhja).
- Plotëso formalisht: Wie geht es ___?
Shiko zgjidhjen
Ihnen. Formale: Wie geht es Ihnen? Joformale: Wie geht es dir?
- Si thuhet ‘mirupafshim’ në mënyrë formale?
Shiko zgjidhjen
Auf Wiedersehen. Formale: Auf Wiedersehen. Joformale: Tschüss.
- Plotëso: Ich komme aus ___ Kosovo.
Shiko zgjidhjen
dem. der Kosovo → aus dem Kosovo.
- Plotëso: Ich wohne ___ Berlin.
Shiko zgjidhjen
in. Vendbanimi: in + qyteti.
Praktiko live në chat
Hyr në Chat Shqip dhe shkruaj !ushtrim a1-2. GjermanBot të bën pyetje nga ky mësim dhe të jep pikë për çdo përgjigje të saktë. Provo edhe !artikull për lojën der/die/das, dhe !fjalor a1-2 për fjalorin.
Pyetje të shpeshta
Kur përdoret du dhe kur Sie në gjermanisht?
‘du’ përdoret me familjen, miqtë, fëmijët dhe kolegët e afërt. ‘Sie’ përdoret me të panjohurit, në zyra, te mjeku dhe me eprorët. Nëse nuk je i sigurt, përdor ‘Sie’.
Si thuhet ‘nga Kosova’ në gjermanisht?
Ich komme aus dem Kosovo. Kosova ka artikull në gjermanisht (der Kosovo), prandaj pas ‘aus’ vjen ‘dem’.
Si prezantohem shkurt në gjermanisht?
Hallo, ich heiße … Ich komme aus … Ich wohne in … Ich spreche Albanisch und ein bisschen Deutsch.
