Shumica e foljeve gjermane janë të rregullta: e heq -en nga paskajorja dhe i shton një mbaresë sipas vetës. Mjafton të mësosh gjashtë mbaresa, dhe mund të përdorësh qindra folje. Në këtë mësim mëson edhe foljen ‘haben’ (kam), që është po aq e rëndësishme sa ‘sein’.
Në këtë mësim mëson
- Të zgjedhosh çdo folje të rregullt në të tashmen
- Të zgjedhosh foljen haben
- Të njohësh foljet që marrin -e- shtesë (arbeiten, finden)
Fjalori: fjalët kryesore të mësimit
| Gjermanisht | Shqip |
|---|---|
| wohnen | banoj |
| kommen | vij |
| lernen | mësoj |
| arbeiten | punoj |
| machen | bëj |
| spielen | luaj |
| kaufen | blej |
| trinken | pi |
| hören | dëgjoj |
| gehen | shkoj; eci |
| sagen | them |
| brauchen | kam nevojë për |
| kochen | gatuaj |
| suchen | kërkoj |
| fragen | pyes |
| antworten | përgjigjem |
| finden | gjej |
| haben | kam |
| heißen | quhem |
Mbaresat e foljeve të rregullta
Merr paskajoren (wohnen), hiq -en dhe merr rrënjën (wohn-). Pastaj shto mbaresën e vetës:
| Veta | Mbaresa | wohnen | lernen |
|---|---|---|---|
| ich | -e | wohne | lerne |
| du | -st | wohnst | lernst |
| er / sie / es | -t | wohnt | lernt |
| wir | -en | wohnen | lernen |
| ihr | -t | wohnt | lernt |
| sie / Sie | -en | wohnen | lernen |
- Ich wohne in Hamburg.
Unë banoj në Hamburg. - Du lernst Deutsch.
Ti mëson gjermanisht. - Er kauft Brot.
Ai blen bukë. - Wir spielen Fußball.
Ne luajmë futboll.
Foljet me -e- shtesë dhe foljet me -s, -ß, -z
Kur rrënja mbaron me -t ose -d (arbeit-, find-, antwort-), shtohet një -e- para -st dhe -t, që fjala të shqiptohet: du arbeitest, er arbeitet, ihr arbeitet.
Kur rrënja mbaron me -s, -ß, -z (heiß-, tanz-), te ‘du’ shtohet vetëm -t: du heißt, du tanzt.
| Veta | arbeiten | finden | heißen |
|---|---|---|---|
| ich | arbeite | finde | heiße |
| du | arbeitest | findest | heißt |
| er / sie / es | arbeitet | findet | heißt |
| wir | arbeiten | finden | heißen |
| ihr | arbeitet | findet | heißt |
| sie / Sie | arbeiten | finden | heißen |
Folja haben (kam)
‘haben’ është pak e parregullt te du dhe er: du hast, er hat.
| Veta | haben | Shqip |
|---|---|---|
| ich | habe | kam |
| du | hast | ke |
| er / sie / es | hat | ka |
| wir | haben | kemi |
| ihr | habt | keni |
| sie / Sie | haben | kanë / keni |
- Ich habe zwei Kinder.
Kam dy fëmijë. - Hast du Zeit?
A ke kohë? - Sie hat einen Termin.
Ajo ka një takim.
Dialog: Pushimi i drekës në punë
Jonas: Arbeitest du schon lange hier?
Po punon prej kohësh këtu?
Genta: Nein, erst zwei Monate. Ich wohne jetzt in Köln.
Jo, vetëm dy muaj. Tani banoj në Këln.
Jonas: Und was machst du am Wochenende?
Dhe çfarë bën në fundjavë?
Genta: Ich lerne Deutsch und ich koche gern. Und du?
Mësoj gjermanisht dhe më pëlqen të gatuaj. Po ti?
Jonas: Ich spiele Fußball. Hast du am Samstag Zeit? Wir grillen.
Luaj futboll. A ke kohë të shtunën? Bëjmë skarë.
Genta: Ja, gern!
Po, me kënaqësi!
Këshilla dhe gabime të shpeshta
- Forma e ‘ihr’ dhe e ‘er’ zakonisht është e njëjtë: er wohnt, ihr wohnt. Forma e ‘wir’ dhe e ‘sie/Sie’ është gjithmonë si paskajorja: wir wohnen, sie wohnen.
- ‘gern’ pas foljes do të thotë ‘më pëlqen’: Ich koche gern = më pëlqen të gatuaj. Është mënyra më e thjeshtë për të folur për hobi.
- Gjermanishtja ka vetëm një kohë të tashme: ‘Ich lerne’ do të thotë edhe ‘mësoj’, edhe ‘po mësoj’.
Ushtrime me zgjidhje
Mendo përgjigjen, pastaj kliko për të parë zgjidhjen.
- Plotëso: Du ___ (wohnen) in München.
Shiko zgjidhjen
wohnst. du → -st: wohnst.
- Plotëso: Er ___ (arbeiten) viel.
Shiko zgjidhjen
arbeitet. Rrënja mbaron me -t → -et: arbeitet.
- Plotëso: Ich ___ (haben) zwei Kinder.
Shiko zgjidhjen
habe. ich habe.
- Plotëso: Sie (ajo) ___ (haben) ein Auto.
Shiko zgjidhjen
hat. er/sie/es hat.
- Plotëso: Ihr ___ (lernen) Deutsch.
Shiko zgjidhjen
lernt. ihr → -t: lernt.
- Plotëso: Wir ___ (kommen) aus Albanien.
Shiko zgjidhjen
kommen. wir → -en, si paskajorja.
- Plotëso: ___ du Zeit? (haben)
Shiko zgjidhjen
Hast. du hast.
Praktiko live në chat
Hyr në Chat Shqip dhe shkruaj !ushtrim a1-6. GjermanBot të bën pyetje nga ky mësim dhe të jep pikë për çdo përgjigje të saktë. Provo edhe !artikull për lojën der/die/das, dhe !fjalor a1-6 për fjalorin.
Pyetje të shpeshta
Cilat janë mbaresat e foljeve në gjermanisht?
Në të tashmen: ich -e, du -st, er/sie/es -t, wir -en, ihr -t, sie/Sie -en. Për shembull: ich wohne, du wohnst, er wohnt.
Si zgjedhohet folja haben?
ich habe, du hast, er/sie/es hat, wir haben, ihr habt, sie/Sie haben.
Pse thuhet du arbeitest dhe jo du arbeitst?
Kur rrënja mbaron me -t ose -d, shtohet një -e- që fjala të shqiptohet lehtë: du arbeitest, er findet.
