Datat të duhen për termine, formularë, ditëlindje dhe festa. Gjermanishtja i thotë me numra rendorë (i pari, i dyti…) dhe me mbaresa që ndryshojnë pak sipas fjalisë. Në këtë mësim mëson edhe urimet dhe festat kryesore gjermane.
Në këtë mësim mëson
- Të formosh numrat rendorë
- Të thuash dhe të shkruash datat
- Të urosh në raste të ndryshme
Fjalori: fjalët kryesore të mësimit
| Gjermanisht | Shumësi | Shqip |
|---|---|---|
| der erste | – | i pari |
| der zweite | – | i dyti |
| der dritte | – | i treti |
| der siebte | – | i shtati |
| der zwanzigste | – | i njëzeti |
| das Datum | die Daten | data |
| der Geburtstag | die Geburtstage | ditëlindja |
| das Geburtsdatum | – | data e lindjes |
| der Feiertag | die Feiertage | festë zyrtare |
| Weihnachten | – | Krishtlindjet |
| Ostern | – | Pashkët |
| Silvester / Neujahr | – | nata e Vitit të Ri / Viti i Ri |
| der Tag der Deutschen Einheit | – | Dita e Bashkimit Gjerman (3 tetor) |
| Herzlichen Glückwunsch! | – | Urime të përzemërta! |
| Alles Gute zum Geburtstag! | – | Gëzuar ditëlindjen! |
| Frohe Weihnachten! | – | Gëzuar Krishtlindjet! |
| Frohes neues Jahr! | – | Gëzuar Vitin e Ri! |
| Gute Besserung! | – | Shërim të shpejtë! |
| Viel Glück! | – | Suksese! / Fat të mbarë! |
Numrat rendorë
1–19: numri + -te: zweite, vierte, fünfte, zehnte. Përjashtime: erste (1), dritte (3), siebte (7), achte (8).
Nga 20 e lart: numri + -ste: zwanzigste, einundzwanzigste, dreißigste.
Në shkrim, rendori shënohet me pikë: 1. = erste, 3. = dritte, 24. = vierundzwanzigste.
Datat
Me ‘der’ (sot është …) rendori merr -e: der erste. Me ‘am’ (në datën …) merr -en: am ersten, am dritten.
Në shkrim, data shkruhet ditë.muaj.vit: 03.10.2025 ose 3. Oktober 2025.
| Pyetja | Përgjigjja | Shqip |
|---|---|---|
| Der Wievielte ist heute? | Heute ist der zweite Mai. (der 2. Mai) | Sot është 2 maj. |
| Welches Datum ist heute? | Heute ist der 15. Juni. | Sot është 15 qershor. |
| Wann hast du Geburtstag? | Am dritten Oktober. (am 3. Oktober) | Më 3 tetor. |
| Wann bist du geboren? | Am 7. April 1995. | Më 7 prill 1995. |
| Seit wann? | Seit dem ersten Januar. | Që nga 1 janari. |
Festat zyrtare në Gjermani
Festat zyrtare në të gjithë Gjermaninë: Neujahr (1.1.), Karfreitag dhe Ostermontag, Tag der Arbeit (1.5.), Christi Himmelfahrt, Pfingstmontag, Tag der Deutschen Einheit (3.10.), Weihnachten (25. dhe 26.12.). Disa festa të tjera vlejnë vetëm në disa landë.
Dialog: Ftesa për ditëlindje
Laura: Wann hast du eigentlich Geburtstag?
Po ti kur e ke ditëlindjen?
Artan: Am zwölften November. Und du?
Më dymbëdhjetë nëntor. Po ti?
Laura: Ich habe am Samstag Geburtstag, am vierten! Ich mache eine kleine Party. Kommst du?
Unë e kam ditëlindjen të shtunën, më katër! Po bëj një festë të vogël. Vjen?
Artan: Gern! Dann schon mal im Voraus: Alles Gute zum Geburtstag!
Me kënaqësi! Atëherë që tani: Gëzuar ditëlindjen!
Laura: Oh nein, das bringt Unglück! In Deutschland gratuliert man nie vorher.
O jo, kjo sjell fatkeqësi! Në Gjermani nuk urohet kurrë para kohe.
Artan: Wirklich? Okay, dann gratuliere ich dir am Samstag.
Vërtet? Në rregull, atëherë të uroj të shtunën.
Këshilla dhe gabime të shpeshta
- Në Gjermani nuk urohet ditëlindja para datës. Konsiderohet fatkeqësi.
- Në formularë, ‘Geburtsdatum’ shkruhet zakonisht TT.MM.JJJJ, p.sh. 07.04.1995.
- Me muajin si numër: ‘am dritten Zehnten’ = më 3.10. Në të folur është më e zakonshme ‘am dritten Oktober’.
Ushtrime me zgjidhje
Mendo përgjigjen, pastaj kliko për të parë zgjidhjen.
- Numri rendor i 1 (der …)?
Shiko zgjidhjen
erste. 1. = der erste.
- Numri rendor i 3 (der …)?
Shiko zgjidhjen
dritte. 3. = der dritte.
- Numri rendor i 7 (der …)?
Shiko zgjidhjen
siebte. 7. = der siebte.
- Plotëso: Ich habe am ___ Mai Geburtstag. (1.)
Shiko zgjidhjen
ersten. Me ‘am’ → -en: am ersten.
- Plotëso: Heute ist der ___ Juni. (20.)
Shiko zgjidhjen
zwanzigste. Nga 20: -ste; me ‘der’ → zwanzigste.
- Si i uron dikujt shërim të shpejtë?
Shiko zgjidhjen
Gute Besserung. Gute Besserung!
- Kur festohet Tag der Deutschen Einheit? (dita.muaji)
Shiko zgjidhjen
3.10. 3 tetor.
Praktiko live në chat
Hyr në Chat Shqip dhe shkruaj !ushtrim a2-17. GjermanBot të bën pyetje nga ky mësim dhe të jep pikë për çdo përgjigje të saktë. Provo edhe !artikull për lojën der/die/das, dhe !fjalor a2-17 për fjalorin.
Pyetje të shpeshta
Si thuhen datat në gjermanisht?
Me numra rendorë: Heute ist der erste Mai. Për ‘në datën’: am ersten Mai, am dritten Oktober.
Si formohen numrat rendorë në gjermanisht?
1–19 me -te (zweite, vierte), me përjashtimet erste, dritte, siebte, achte. Nga 20 e lart me -ste (zwanzigste).
Si thuhet ‘Gëzuar ditëlindjen’ në gjermanisht?
Alles Gute zum Geburtstag! ose Herzlichen Glückwunsch zum Geburtstag!
