Në shqip themi ‘lahem’, ‘gëzohem’, ‘interesohem’. Në gjermanisht këto folje marrin përemrin ‘sich’: sich waschen, sich freuen, sich interessieren. Shumë prej tyre shkojnë me parafjalë të caktuara, dhe ato duhen mësuar bashkë me foljen.
Në këtë mësim mëson
- Të zgjedhosh foljet vetvetore me përemrat e duhur
- Të mësosh foljet vetvetore më të shpeshta me parafjalët e tyre
- Të dallosh sich freuen auf dhe sich freuen über
Fjalori: fjalët kryesore të mësimit
| Gjermanisht | Shqip |
|---|---|
| sich freuen auf + A | gëzohem për (diçka që vjen) |
| sich freuen über + A | gëzohem për (diçka që ndodhi) |
| sich interessieren für + A | interesohem për |
| sich kümmern um + A | kujdesem për |
| sich ärgern über + A | zemërohem me |
| sich erinnern an + A | kujtoj |
| sich bewerben um / bei | aplikoj për / te |
| sich anmelden | regjistrohem |
| sich vorstellen | prezantohem |
| sich beeilen | nxitoj |
| sich waschen | lahem |
| sich anziehen | vishem |
| sich fühlen | ndihem |
| sich entschuldigen | kërkoj falje |
| sich treffen | takohem |
| sich ausruhen | pushoj |
Përemrat vetvetorë
Përemri vetvetor është i njëjtë me përemrin në akuzativ, përveç vetës së tretë dhe formës ‘Sie’, ku është gjithmonë ‘sich’.
| Veta | Akkusativ | Dativ | Shembull |
|---|---|---|---|
| ich | mich | mir | Ich freue mich. |
| du | dich | dir | Du freust dich. |
| er / sie / es | sich | sich | Er freut sich. |
| wir | uns | uns | Wir freuen uns. |
| ihr | euch | euch | Ihr freut euch. |
| sie / Sie | sich | sich | Sie freuen sich. |
Dativi kur ka një kundrinor tjetër
Nëse fjalia ka edhe një kundrinor të drejtë (akuzativ), përemri vetvetor kalon në dativ: Ich wasche mich (lahem), por: Ich wasche mir die Hände (laj duart). Ich ziehe mich an, por: Ich ziehe mir die Jacke an.
Me parafjalë
Mësoji si njësi: sich freuen auf + akuzativ (për të ardhmen): Ich freue mich auf den Urlaub. sich freuen über + akuzativ (për të tashmen/të shkuarën): Ich freue mich über das Geschenk. sich interessieren für: Ich interessiere mich für Fußball. sich kümmern um: Sie kümmert sich um ihre Mutter.
Pyetjet: për sende ‘wo(r)- + parafjalë’ (Worauf freust du dich? Wofür interessierst du dich?), për persona ‘parafjalë + wen’ (Um wen kümmerst du dich?).
Dialog: Pushimet po vijnë
Katrin: Du siehst so glücklich aus!
Dukesh kaq e lumtur!
Mimoza: Ja, ich freue mich auf den Sommer. Wir fahren nach Albanien ans Meer.
Po, po gëzohem për verën. Do shkojmë në Shqipëri në det.
Katrin: Toll! Interessierst du dich auch für die Berge dort?
Bukur! Të interesojnë edhe malet atje?
Mimoza: Klar! Wir wollen nach Theth. Aber zuerst muss ich mich um die Tickets kümmern.
Sigurisht! Duam të shkojmë në Theth. Por së pari duhet të merrem me biletat.
Katrin: Beeil dich! Im Sommer sind die Flüge teuer.
Nxito! Në verë fluturimet janë të shtrenjta.
Këshilla dhe gabime të shpeshta
- Disa folje janë vetvetore në gjermanisht, por jo në shqip: sich beeilen (nxitoj), sich ausruhen (pushoj), sich bedanken (falënderoj).
- ‘sich treffen’ (takohem me dikë) vs ‘treffen’ (takoj dikë): Wir treffen uns um 8. / Ich treffe meinen Freund.
- Në Perfekt foljet vetvetore marrin ‘haben’: Ich habe mich gefreut. Ich habe mich angemeldet.
Ushtrime me zgjidhje
Mendo përgjigjen, pastaj kliko për të parë zgjidhjen.
- Plotëso: Ich freue ___ auf den Urlaub.
Shiko zgjidhjen
mich. ich → mich.
- Plotëso: Er interessiert ___ für Fußball.
Shiko zgjidhjen
sich. er → sich.
- Plotëso: Wir treffen ___ um 8 Uhr.
Shiko zgjidhjen
uns. wir → uns.
- Plotëso: Ich freue mich ___ das Geschenk. (që e mora)
Shiko zgjidhjen
über. Diçka që ndodhi → über.
- Plotëso: Ich wasche ___ die Hände. (dativ)
Shiko zgjidhjen
mir. Ka kundrinor (die Hände) → dativ: mir.
- Plotëso: Sie kümmert sich ___ ihre Mutter.
Shiko zgjidhjen
um. sich kümmern um.
- Plotëso: ___ du dich? (freuen, du)
Shiko zgjidhjen
Freust. Freust du dich?
Praktiko live në chat
Hyr në Chat Shqip dhe shkruaj !ushtrim a2-10. GjermanBot të bën pyetje nga ky mësim dhe të jep pikë për çdo përgjigje të saktë. Provo edhe !artikull për lojën der/die/das, dhe !fjalor a2-10 për fjalorin.
Pyetje të shpeshta
Çfarë janë foljet vetvetore në gjermanisht?
Janë folje që përdoren me përemrin vetvetor (mich, dich, sich, uns, euch): sich freuen, sich waschen, sich interessieren.
Cili është dallimi mes sich freuen auf dhe sich freuen über?
auf = gëzohem për diçka që do të vijë (Ich freue mich auf das Wochenende). über = gëzohem për diçka që ndodhi ose që kam (Ich freue mich über das Geschenk).
Kur përdoret mir në vend të mich?
Kur fjalia ka edhe një kundrinor tjetër në akuzativ: Ich wasche mich, por Ich wasche mir die Haare.
