Parafjalët gjermane nuk zgjedhin rasën rastësisht: çdo parafjalë kërkon një rasë të caktuar. Lajmi i mirë është se grupet janë të vogla dhe mësohen përmendsh. Në këtë mësim mëson dy grupet që kërkojnë gjithmonë të njëjtën rasë.
Në këtë mësim mëson
- Të mësosh përmendsh parafjalët me dativ
- Të mësosh përmendsh parafjalët me akuzativ
- Të dallosh nach dhe zu, seit dhe vor
Fjalori: fjalët kryesore të mësimit
| Gjermanisht | Shumësi | Shqip |
|---|---|---|
| aus | – | nga (brenda), prej (materiali) |
| bei | – | te, pranë, gjatë |
| mit | – | me |
| nach | – | pas; drejt (qyteti, shteti) |
| seit | – | që prej |
| von | – | nga, prej, i/e |
| zu | – | te, drejt |
| gegenüber | – | përballë |
| für | – | për |
| ohne | – | pa |
| gegen | – | kundër; rreth (orës) |
| durch | – | nëpër, përmes |
| um | – | rreth; në (orën) |
| bis | – | deri |
| der Park | die Parks | park |
| der Zahnarzt | die Zahnärzte | dentist |
Gjithmonë me dativ: aus, bei, mit, nach, seit, von, zu, gegenüber
Ndihmë për kujtesën: ‘aus-bei-mit-nach-seit-von-zu’ këndohet si një varg. Pas tyre gjithmonë dativ.
| Parafjala | Shembull | Shqip |
|---|---|---|
| aus | Ich komme aus der Türkei. Er kommt aus dem Haus. | Vij nga Turqia. Ai del nga shtëpia. |
| bei | Ich arbeite bei einer Firma. Ich bin beim Arzt. | Punoj në një firmë. Jam te mjeku. |
| mit | Ich fahre mit dem Auto. | Udhëtoj me veturë. |
| nach | Nach dem Essen trinke ich Kaffee. | Pas ngrënies pi kafe. |
| seit | Ich wohne seit einem Jahr hier. | Banoj këtu që prej një viti. |
| von | Das ist ein Geschenk von meiner Mutter. | Kjo është dhuratë nga nëna ime. |
| zu | Ich gehe zum Arzt / zur Schule. | Shkoj te mjeku / në shkollë. |
| gegenüber | Die Bank ist gegenüber dem Bahnhof. | Banka është përballë stacionit. |
Gjithmonë me akuzativ: für, ohne, gegen, durch, um, bis
| Parafjala | Shembull | Shqip |
|---|---|---|
| für | Das Geschenk ist für meinen Vater. | Dhurata është për babanë tim. |
| ohne | Ich trinke Kaffee ohne Zucker. | Pi kafe pa sheqer. |
| gegen | Albanien spielt gegen Deutschland. | Shqipëria luan kundër Gjermanisë. |
| durch | Wir gehen durch den Park. | Ecim nëpër park. |
| um | Wir sitzen um den Tisch. Um 8 Uhr. | Rrimë rreth tavolinës. Në orën 8. |
| bis | Ich arbeite bis Freitag. | Punoj deri të premten. |
nach apo zu? seit apo vor?
nach + qytet/shtet pa artikull + ‘Hause’: nach Berlin, nach Albanien, nach Hause. zu + persona, institucione, vende me artikull: zum Arzt, zur Bank, zu meiner Oma. Për shtete me artikull: in die Schweiz, in die Türkei.
seit = që prej (situata vazhdon ende): Ich lerne seit zwei Jahren Deutsch. vor = më parë (situata ka mbaruar): Ich bin vor zwei Jahren nach Deutschland gekommen.
Dialog: Në telefon me mikun
Dritan: Wo bist du gerade?
Ku je tani?
Marco: Ich bin noch bei der Arbeit. Ich arbeite heute bis sechs.
Jam ende në punë. Sot punoj deri në gjashtë.
Dritan: Kommst du nach der Arbeit mit zum Fußball? Albanien spielt gegen Italien.
Vjen pas punës me mua në futboll? Shqipëria luan kundër Italisë.
Marco: Klar! Ohne mich geht das nicht. Wo treffen wir uns?
Sigurisht! Pa mua nuk bën. Ku takohemi?
Dritan: Gegenüber dem Bahnhof, bei der Sportbar. Ich komme mit dem Fahrrad.
Përballë stacionit, te sport bari. Unë vij me biçikletë.
Këshilla dhe gabime të shpeshta
- Bashkime të detyrueshme: bei dem = beim, von dem = vom, zu dem = zum, zu der = zur.
- Kujdes: ‘seit’ + dativ: seit einem Jahr, seit zwei Monaten. Shqiptarët shpesh thonë gabim ‘seit ein Jahr’.
- ‘bei’ nuk është lëvizje: Ich bin beim Arzt (jam te mjeku). Për lëvizjen: Ich gehe zum Arzt (shkoj te mjeku).
Ushtrime me zgjidhje
Mendo përgjigjen, pastaj kliko për të parë zgjidhjen.
- Plotëso: Ich wohne seit ___ Jahr hier. (ein)
Shiko zgjidhjen
einem. seit + dativ: einem Jahr.
- Plotëso: Das Geschenk ist für ___ Vater. (mein)
Shiko zgjidhjen
meinen. für + akuzativ: meinen Vater.
- Plotëso: Ich fahre ___ Berlin. (nach/zu)
Shiko zgjidhjen
nach. Qytet pa artikull → nach.
- Plotëso: Ich gehe ___ Arzt. (zu + dem)
Shiko zgjidhjen
zum. zu dem = zum.
- Plotëso: Kaffee ___ Zucker (pa)
Shiko zgjidhjen
ohne. ohne + akuzativ.
- Plotëso: Ich bin ___ Arzt. (bei + dem)
Shiko zgjidhjen
beim. bei dem = beim.
- Plotëso: Wir gehen durch ___ Park. (der)
Shiko zgjidhjen
den. durch + akuzativ: den Park.
Praktiko live në chat
Hyr në Chat Shqip dhe shkruaj !ushtrim a2-4. GjermanBot të bën pyetje nga ky mësim dhe të jep pikë për çdo përgjigje të saktë. Provo edhe !artikull për lojën der/die/das, dhe !fjalor a2-4 për fjalorin.
Pyetje të shpeshta
Cilat parafjalë gjermane marrin dativ?
aus, bei, mit, nach, seit, von, zu dhe gegenüber marrin gjithmonë dativ.
Cilat parafjalë gjermane marrin akuzativ?
für, ohne, gegen, durch, um dhe bis marrin gjithmonë akuzativ.
Cili është dallimi mes nach dhe zu?
nach përdoret për qytete dhe shtete pa artikull dhe në ‘nach Hause’. zu përdoret për persona, institucione dhe vende me artikull (zum Arzt, zur Post).
